27 Aralık 2015 Pazar

Hayvanlardan Tanrılara Sapiens - Yuval Noah Harari

,

yuval noah harari


Kitabın yazarı 1976 doğumlu Yuval Noah Harari Oxford Üniversite'sinde tarih doktorasını tamamlamış. Şimdilerde Kudüs Üniversitesin'de Tarih Bölümü'nde dünya tarihi dersleri veriyor. Kitabı, ''Hayvanlardan Tanrılara Sapiens''i dört ana başlıkta ele almış: ''Bilişsel Devrim'', ''Tarım Devrimi'', ''İnsanoğlunun Birleşmesi'', ''Bilimsel Devrim''.
Son zamanlarda okuduğum en etkileyici kitaplardan biri '' Hayvanlardan Tanrılara Sapiens''. 2,5 milyar yıl önce Doğu Afrika'da insanlığın doğumuyla başlayan ve günümüze gelen Homo Sapiens'in gelişimini yalın, anlaşılır bir dille anlatmakta Harari.

Kitapta anlatılan bir çok konu günümüzden veya tarihten örneklerle detaylandırılıyor, bu da anlatılan konuyu akılda kalıcı kılıyor. Kitapta Türkiye'den ve Osmanlı tarihinden bir çok örnekle karşılaşıyor ve şaşırıyorsunuz. Tabii benim gibi kitabın başında yer alan minik yazılarla not düşülmüş yayıncının notunu gözden kaçırdıysanız. Yazar Harari, orjinal metinde yer almayan ancak kitabın yayınlanacağı her ülkeye özel değişiklikler yapmış. Gerçekten etkileyici ve güzel bir düşünce.
Harari; Homo Sapiens'in hoşgörüsüz bir canlı olduğunu, bilim iklimle bağdaştırsa da Homo Sapiens'in ayak bastığı her yerde canlı türlerinin çoğunluğunu yok ettiğini savunuyor.
İnsanların dedikodu becerilerinin, insanlığın ilerlemesinde çok büyük payı olduğunu iddia ediyor. Bunu da insanların dedikodu sayesinde kime güvenebileceğine dair bilgi, küçük grupların daha büyük gruplara dönüşmesine, dolayısıyla Homo Sapiens'in daha sıkı ve karmaşık işbirliği yöntemleri geliştirmesine yol açmasıyla açıklıyor.
Tarım Devrimi'ni neredeyse insanlık tarihinin talihsizliği olarak görüyor ve avcı - toplayıcı iken Homo Sapiens'in beslenmesinin daha çeşitli olduğunu, doğanın sırlarını daha iyi bildiklerini, Tarım Devrimi'nin insanlığın elindeki gıda miktarını arttırdığını ancak daha iyi beslenme yaratmadığını ve bununla birlikte nüfus patlamasına yol açarak şımarık seçkinler yarattığını ortaya koyuyor.
Paranın, mitlerin insan üzerindeki büyük etkisini, imparatorlukları, dini, mutluluğu, emparyalizmi, kapitalizmi, teknolojiyi mercek altına alıyor ve insalığın geleceği için ürkütücü senaryoları dile getiriyor.
Kitap, bir çok şeye farklı bir bakış açısı kazandırıyor.
Harari, kitabının son sözünde okurun tam kalbine nişan alıyor. ''Tanrıya Dönüşen Hayvan''.




SONSÖZ
TANRIYA DÖNÜŞEN HAYVAN

 70 bin yıl önce, Homo Sapiens hala Afrika'nın bir köşesinde kendi işiyle meşgul olan önemsiz bir hayvandı. İlerleyen bin yıllarda kendisini tüm gezegenin efendisi ve ekosistemin baş belasına çevirecek dönüşümü gerçekleştirdi. Bugün ise bir Tanrı haline gelmenin, sadece ebedi gençliğin değil, yaratmak ve yok etmek gibi ilahi beceileri de ele geçirmenin arifesinde.
Maalesef dünyadaki Sapiens rejimi şu ana kadar gurur duyabileceğimiz çok fazla şey üretmedi. Etrafımızı şekillendirdik, gıda üretimini arttırdık, şehirler yaptık, imparatorluklar kurduk, çok uzak ve geniş ticaret ağları oluşturduk, ama dünyadaki acıyı azalttık mı? Tekrar vurgulamakta fayda var, insan gücündeki büyük artış birey olarak Sapiens'in durumunu daha iyi hale getirmedi ve genellikle diğer hayvanlara çok büyük acılar çektirdi.
Geçtiğimiz on yıllarda nihayet insanların durumuyla ilgili bazı somut gelişmeler sağlayabildik ve kıtlığı, salgınları ve savaşı azaltabildik. Öte yandan, diğer hayvanların durumu her zamankinden de hızlı kötüleşiyor ve insanların durumundaki düzelme de hem çok yeni, hem de kesinlikle emin olmak için henüz çok erken.
Dahası, insanların yapabildikleri olağanüstü şeylere rağmen hedeflerimiz konusunda  değiliz ve her  zamanki kadar memnuniyetsiziz. Kano ve kadırgalardan buharlı gemilere ve uzay mekiklerine vardık ama kimse nereye gittiğimizi bilmiyor. Her zamankinden daha güçlüyüz ama bunca güçle ne yapacağımızı bilmiyoruz. Daha da kötüsü, insanlar her zamankinden daha sorumsuz gibiler. Uymamız gereken yegane yasalar fizik yasaları ve kendi kendini yaratmış küçük tanrılar olarak kimseye hesap vermiyoruz. Diğer hayvanları ve etrafımızdaki ekosistemi sürekli mahvediyoruz ve bunun karşılığında sadece kendi konforumuzu ve eğlencemizi düşünüyoruz, üstelik tatmin de olmuyoruz.
Ne istediğini bilmeyen, tatminsiz ve sorumsuz tanrılardan daha tehlikeli bir şey olabilir mi?

YUVAL NOAH HARARI
HAYVANLARDAN TANRILARA SAPİENS

Kitap: Hayvanlardan Tanrılara Sapiens
Yazar:Yuval Noah Harari
Çeviri: Ertuğrul Genç
Sayfa: 411
Kolektif Kitap
SEVGİ ve IŞIK'la kalın...
Persephone

23 yorum :

  1. Sonsöz cidden harika! Bir hayli merak ettim not ediyorumm :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bence çok seveceksin, okursan kitapla ilgiliyorumunu bekliyorum ona göre;) Sevgiler...

      Sil
  2. Süpermiş. Bu tür kitapları çok severim. Hep düşünürüm taş devrinden bu yana ne kadar geliştik diye? Bence hiç gelişmedik, gelişen sadece bilim, teknoloji, işte yazaın da dediği yeni beslenme çeşitleri vs. ama kafa aynı kafa! Ha taş devrindeyiz ha 2000'li yıllarda hala birbirimizi o veya bu sebeple öldürüyoruz....:( taş devrindeyken bir dinazorun leşi için öldürürken şimdi petrol için öldürüyoruz bence fark yok:(

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gerçekten şahane bir kitap... O kadar çok konuya değinmiş ki, her değindiği konuda da farklı bir bakış açısı kazandırıyor... Ve ürkütüyor. Sevgiler...

      Sil
  3. Ne istediğini bilmeyen, tatminsiz ve sorumsuz tanrılardan daha tehlikeli bir şey olabilir mi?

    oyyyy,oldukça vurgulu bir söz ...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Üstüne uzunca düşünülecek bir soru... Sevgiler...

      Sil
  4. çok etkileyici bahar,
    teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim Havva'cım... İyi seneler... Sevgiler...

      Sil
  5. Bu kitabı bize, yıl başında tarihçimiz önerdi, homo habilislerle insanlığı başlatmışken :D Aldım ama henüz okuyamadım, meraktayım :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Muhteşem bir öneri, elinizdeyken bence ilk fırsatta okuyun... Ben büyük ilgiyle okudum ve çok etkilendim... Unarım aynı keyfi siz de alırsınız... Sevgiler...

      Sil
  6. Ekonomi ile ilgili doğru düzgün bilgim yoktu,sıkıcı geliyordu.Kitapta ekonomi, o kadar yalın bir dille anlatılmış ki çok rahat okudum o kısımları.Örnekleri çok ilgi çekiciydi.Bir de toplumsal cinsiyet rollerinin anlatıldığı kısımlar da fazlasıyla bilgilendirdi beni.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok yalın ve basit dille anlatılmış kitap... Ekonomi kısmında özellikle kredilendirme sistemini anlatışını çok iyi buldum... Kitabın geneli çok iyiydi... Sevgiler...

      Sil
  7. Konusu ve özellikle o beklenmedik notlar ilgimi çekti. Ben de Kendi kendini yaratan insan diye bir kitap okumuştum, antropolojik tarihimiz açısından ilginçti o da... konu olarak çağrışım yaptı. Not alayım bu kitabı da sevgili Persephone <3

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben de hemen notumu alayım o zaman... İlgini çekeceğini düşündüğüm bir kitap bu Kahve Yanı... Sevgiler...

      Sil
  8. değişik bir kitap farklı bakış açıları edinmek adına okumalı, teşekkürler..:)
    sevgiyle..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim :) Sevgiler...

      Sil
  9. Bi yaşlı abimiz dedikoduyu pek sever ve durup durup 'Dedikodu iyidir!' derdi. Bak iyimiş demek. :D :P
    Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bi bildiği varmış demek ki;) Sevgiler...

      Sil
  10. idefixte çok satanlarda gözüme çarpıyordu da kararsız kaldığımdan almamıştım:/ listeme ekliyorum o vakit:)
    sevgiler:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ekle o vakit;) Okuduktan sonra yorumunu bekliyorum... Sevgiler...

      Sil
  11. Geçmişte insanlığın evrimi ve evrilmesi hakkında bir çok şey okumuştum ama Sapiens ne zamandır dikkatimi çekiyordu.Ben de okuyayım :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tavsiye ederim... Okunması gereken kitaplar arasında bence;) Sevgiler...

      Sil
  12. Sapiens hımmm, etkileyici geldi, anlatımın çok merak uyandırdı. Tarih de var, akılda da kalıcı, son söz de kalıcı.. kalemine sağlık ki!

    YanıtlaSil